ایران و آمریکا به توافق می رسند؟/ پیش بینی ابوالفتح از نتایج امروز مذاکرات تهران و واشنگتن

ترامپ در سخنانش با حمله به دموکرات‌ها مدعی شد: «دموکرات‌ها به‌دنبال فقیر نگه داشتن مردم آمریکا هستند، اما ما (جمهوری‌خواهان) مقاومت کردیم و لایحه بزرگ و زیبا (لایحه اقتصادی موردنظر ترامپ) را تصویب کردیم.»

«مهاجرت»، «تعرفه‌ها»، «وضعیت مرزها»، «سیاست خارجی»، «غزه»، «اوکراین» و همچنین «ایران» از جمله موضوعاتی بودند که ترامپ در سخنانش به آنها پرداخت. 

ترامپ در اظهاراتی ضدایرانی ادعا کرد: پس از حمله به تاسیسات هسته‌ ای ایران به آن‌ها هشدار داده شد که سلاح هسته‌ای نسازند اما آن‌ها به‌دنبال شروع دوباره برنامه هسته‌ای خود هستند. همین لحظه، آن‌ها درحال دنبال کردن اهداف شوم خود هستند. ما درحال مذاکره با آن‌ها هستیم. ایرانیان به دنبال توافق هستند، اما ما هنوز اظهاراتی مبنی بر تصمیم ایرانیان برای عدم دنبال کردن ساخت سلاح هسته‌ای نشنیده‌ایم.»

ادعاهای ترامپ درحالی است که مقامات ایرانی همواره تأکید کرده‌اند که سلاح هسته‌ای در دکترین سیاسی و نظامی ایران هیچ جایگاهی ندارد.

با این وجود، دور سوم مذاکرات غیر مستقیم ایران و آمریکا روز پنج‌شنبه در ژنو به سرپرستی عباس عراقچی و استیون ویتکاف در محل رزیدانس سفارت عمان برگزار می‌شود.

«امیرعلی ابوالفتح» کارشناس مسائل آمریکا در گفت‌وگو با ایسنا در تحلیل خود از اظهارات اخیر «دونالد ترامپ» رئیس‌جمهور آمریکا، در سخنرانی سالانه در کنگره اظهار کرد: ترامپ همان چیزهایی را مطرح کرد که پیش از این نیز در قالب شرط و شروط مطرح کرده بود و مجددا آن‌ها را تکرار کرد. درباره مساله هسته‌ای قبلا هم گفته بود که آن را نابود کردیم یا حتی در بحث موشکی گفته بود موشک‌های ایرانی می‌تواند اروپا را هدف قرار دهد. بنابراین موضوع جدیدی را بیان نکرد. 

وی با بیان اینکه ترامپ مشخص نکرد که اگر توافق نشود،‌ جنگ صورت می‌گیرد یا نه، گفت: به نوعی خط و نشان‌ها را در فضای ابهام گذاشت و در حال حاضر نیز معلوم نیست نتیجه مذاکرات روز پنجشنبه در ژنو چه خواهد شد، در حالی که ایران اعلام کرده آماده انعطاف گسترده‌ای هستیم. در عین حال باز هم معلوم نیست رویکرد ایران موجب رضایت‌ آمریکا باشد یا خیر و بنده خیلی به این‌که مذاکرات به نتیجه برسد خوش‌بین نیستم. 

این کارشناس مسائل آمریکا همچنین درباره واکنش دموکرات‌ها حین سخنرانی ترامپ در کنگره نیز گفت: این موضوع یک رویه است و معمولا حزب مخالف و اپوزیسیون این واکنش‌ها را نسبت به رئیس جمهور غیر هم حزبی خود دارد، در دوره‌های قبل هم جمهوری‌خواهان نسبت به دموکرات‌ها این واکنش‌ها را داشته‌اند یا بالعکس؛ در واقع موضوع خیلی عادی است. 

ابوالفتح یادآور شد: عجیب‌ترین اتفاق مربوط به سال 2020 بود که نانسی پلوسی رئیس وقت مجلس نمایندگان آمریکا متن سخنرانی دونالد ترامپ را پاره کرد. 

وی اظهار کرد: اگر در رابطه با ایران موضوع را در نظر بگیریم باید گفت اصولا با هر کاری که ترامپ انجام دهد دموکرات‌ها مخالف هستند، البته این مخالفت‌ها مثمرثمر نیست چه بسا برخی از این دموکرات‌ها اصولا با ایران همان اندازه مشکل دارند که جمهوری خواهانی مثل چاک شومر به شدت ضد ایرانی هستند. نمایندگان دیگری نیز صحبت‌های متفاوتی را بیان می‌کنند اما صداهای اقلیت هستند و توانایی لازم برای اثرگذاری بر جمهوری خواهان را ندارند. 

این کارشناس مسائل بین‌الملل در پاسخ به این پرسش که آیا این مخالفت‌ها ناشی از افزایش تعرفه‌ها توسط ترامپ است؟ گفت: صرفا موضوع تعرفه‌ها نیست،‌ موضوعات دیگری مانند مهاجرت، مالیات‌ها و سیاست خارجی را نیز شامل می‌شود. 

ابوالفتح درباره این‌که آیا نتایج برخی نظرسنجی‌ها در مخالفت با ورود آمریکا به جنگی تازه صحت دارد؟ گفت: طیف‌های متعددی از نظرات در فضای داخلی آمریکا وجود دارد؛ بسیاری بر این نظر هستند که جنگ بد است، هزینه دارد، اما برخی از جمهوری خواهان این‌گونه فکر می‌کنند که باید با ایران برخورد کرد و از طریق دیپلماسی شانس دیگری داد زیرا ایران ضعیف شده و تحت فشار شرایط را می‌پذیرد. 

وی همچنین درباره این‌که آیا آمریکا واقعا برای انجام مذاکره آمده یا قصد دارد از این طریق به نوعی با ایران اتمام حجت کند؟ گفت: بی‌تردید آمریکا برای توافق آمده اما توافقی که خودش دوست دارد و ایران به خواست آمریکا بدون خون و خونریزی و تیر و تفنگ تن دهد. اما آن‌چه مسلم است، مصمم بودن دو طرف برای انجام توافق است. 

این کارشناس مسائل آمریکا خاطرنشان کرد: آمریکا می‌خواهد به خواسته‌اش برسد، اگر از طریق دیپلماسی انجام شد که شد، اما اگر نشد از اقدام نظامی فروگذار نمی‌کند. البته بحث این نیست که آمریکا اقدام نظامی را انجام می‌دهد یا خیر، آن‌ها دارند به این می‌اندیشند که دایره جنگ چقدر باشد و عملیات ضربتی و هوشمندانه داشته باشند یا خیر و در مقابل ایران چه واکنشی نشان می‌دهد؟ 

ابوالفتح گفت: اما اگر توافق آن‌ هم بر اساس آن‌چه مد نظر آمریکاست صورت نگیرد به نظر از اقدام نظامی استفاده می‌کنند.